Kết nối hạ tầng, mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

Không chỉ giải bài toán ùn tắc, các công trình trọng điểm còn mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy liên kết vùng, tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô và khu vực phía Bắc. Khí thế thi công khẩn trương trên các công trường hôm nay chính là nền tảng cho diện mạo đô thị hiện đại của Hà Nội trong tương lai.

Những nhịp cầu mở rộng không gian phát triển hai bờ sông Hồng

Sông Hồng từ lâu vừa là trục cảnh quan trung tâm, vừa là rào cản tự nhiên trong quá trình mở rộng không gian đô thị Hà Nội. Nhiều năm qua, áp lực giao thông dồn lên các cây cầu hiện hữu như Chương Dương, Vĩnh Tuy, Thanh Trì, Nhật Tân khiến nhu cầu bổ sung các tuyến kết nối mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh đó, việc Hà Nội đồng loạt triển khai 7 cây cầu lớn gồm Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở và Vân Phúc được xem là bước đột phá chiến lược trong phát triển hạ tầng giao thông Thủ đô. Những cây cầu không chỉ tạo thêm các trục kết nối xuyên sông mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho hàng nghìn héc ta đất đai ở hai bên bờ sông Hồng, thúc đẩy quá trình giãn dân, phát triển đô thị vệ tinh và tăng cường liên kết với các tỉnh trong Vùng Thủ đô.

Tại công trường cầu Tứ Liên - một trong những dự án được kỳ vọng tạo dấu ấn kiến trúc mới của Hà Nội, không khí thi công đang diễn ra hết sức khẩn trương.

Ghi nhận tại hiện trường cho thấy, từ khu vực trụ tháp chính giữa sông đến các nút giao, hầm chui và đường dẫn hai đầu cầu, hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng hệ thống máy móc hiện đại đang làm việc liên tục. Tiếng máy khoan, tiếng cẩu lắp dựng cốt thép hòa cùng nhịp độ thi công khẩn trương tạo nên bức tranh sôi động trên đại công trường ven sông Hồng.

Đến nay, toàn bộ 84 cọc khoan nhồi của hai trụ chính P37 và P38 đã hoàn thành, các đơn vị đang tập trung thi công bệ trụ. Nhiều hạng mục quan trọng khác như hầm chui Quốc lộ 5, nút giao Nghi Tàm cũng đạt khối lượng lớn. Song song với thi công, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được các địa phương phối hợp triển khai quyết liệt nhằm bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của thành phố.

Cùng với cầu Tứ Liên, dự án cầu Trần Hưng Đạo cũng đang tạo nên khí thế thi công sôi động giữa trung tâm Thủ đô. Trên công trường, mô hình “3 ca, 4 kíp” được duy trì liên tục ngày đêm. Hàng chục mũi thi công được tổ chức đồng thời tại các vị trí cầu chính, cầu dẫn và đường dẫn hai đầu cầu.

Dưới cái nắng gay gắt đầu hè, những cỗ máy khoan cọc nhồi công suất lớn vẫn hoạt động không ngừng nghỉ. Các sà lan vận chuyển vật liệu liên tục ngược xuôi trên sông Hồng, phục vụ thi công các trụ cầu giữa dòng. Nhiều hạng mục bệ trụ đã hoàn thành, các đơn vị đang khẩn trương lắp dựng cốt thép và chuẩn bị đổ bê tông thân trụ.

Theo các nhà thầu, khoảng thời gian trước mùa mưa lũ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ các hạng mục dưới lòng sông sẽ quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu đề ra trong những năm tới.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp các dự án cầu vượt sông Hồng đạt tiến độ tích cực thời gian qua là sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cơ sở trong công tác giải phóng mặt bằng. Tại phường Hồng Hà, địa bàn thực hiện thu hồi hơn 338.000m² đất phục vụ hai dự án cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo, liên quan đến hơn 1.200 hộ dân, chính quyền địa phương đã thành lập nhiều tổ công tác, trực tiếp xuống từng khu dân cư để tuyên truyền, vận động, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Thay vì chỉ tập trung vào các thủ tục hành chính, địa phương triển khai mô hình “một cửa liên thông”, kết hợp tiếp nhận hồ sơ, đối thoại, giải đáp kiến nghị với chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ ngay tại địa điểm dân cư sinh sống. Những trường hợp còn băn khoăn được các phòng, ban chuyên môn của thành phố và địa phương trực tiếp trao đổi, giải thích thấu đáo, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ cũng như ý nghĩa của các công trình đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Cách làm chủ động, gần dân, lấy đối thoại làm trọng tâm không chỉ góp phần rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng mà còn tạo sự đồng thuận xã hội cao. Nhiều hộ dân đã tự nguyện bàn giao mặt bằng sớm, tạo điều kiện để các nhà thầu triển khai thi công ngay sau khi có mặt bằng sạch. Đây được xem là một trong những kinh nghiệm đáng chú ý của Hà Nội trong quá trình triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển và quyền lợi chính đáng của người dân.

Không chỉ mang ý nghĩa giao thông đơn thuần, hệ thống các cây cầu mới còn được kỳ vọng tạo ra sự thay đổi căn bản về cấu trúc phát triển đô thị. Khi các cây cầu hoàn thành, khoảng cách giữa trung tâm Hà Nội với Đông Anh, Mê Linh, Đan Phượng, Hoài Đức hay các địa phương lân cận như Hưng Yên, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc sẽ được rút ngắn đáng kể.

Các chuyên gia quy hoạch nhận định, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy hình thành các cực tăng trưởng mới, khai thác hiệu quả quỹ đất hai bên sông Hồng, giảm áp lực dân số cho khu vực nội đô lịch sử, đồng thời tạo nền tảng cho chiến lược phát triển đô thị đa cực mà Hà Nội đang hướng tới.

Vành đai 4 tăng tốc trên đại công trường liên vùng

Nếu những cây cầu qua sông Hồng là các mắt xích kết nối không gian đô thị thì đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô chính là “xương sống” của mạng lưới giao thông liên vùng trong tương lai.

Với chiều dài hơn 113km đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, đây là dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô cũng như toàn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ hình thành vành đai giao thông khép kín, kết nối các tuyến cao tốc hướng tâm, giảm áp lực cho khu vực nội đô và tạo động lực thu hút đầu tư vào các khu vực ngoại thành.

Những ngày này, đi dọc tuyến Vành đai 4 có thể cảm nhận rõ khí thế thi công sôi động trên nhiều đoạn tuyến. Hàng chục mũi thi công được triển khai đồng thời từ nền đường, cầu vượt, cống hộp đến các hạng mục kỹ thuật phụ trợ.

Tại Hà Nội, dự án thành phần xây dựng đường song hành đã cơ bản hoàn thành nhiều hạng mục cầu, cống và nền đường. Hàng chục kilômét bê tông nhựa đã được thảm hoàn chỉnh. Nhiều gói thầu đang bước vào giai đoạn hoàn thiện hệ thống chiếu sáng, sơn kẻ đường và tổ chức giao thông. Giá trị sản lượng thực hiện đạt khoảng 85%, cho thấy quyết tâm rất lớn của các đơn vị thi công.

Trong khi đó, tại tỉnh Bắc Ninh, công tác giải phóng mặt bằng đã đạt gần như tuyệt đối. Các khu tái định cư cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống và bàn giao mặt bằng cho dự án. Nền đường song hành trên nhiều đoạn tuyến đã thành hình rõ nét.

Tại tỉnh Hưng Yên, toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành. Các hạng mục thi công đường song hành đạt khoảng 80% tiến độ, tạo tiền đề quan trọng cho việc tăng tốc trong giai đoạn tiếp theo…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, các dự án vẫn đối mặt không ít thách thức. Biến động giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng và chi phí vận chuyển thời gian qua đã tác động trực tiếp đến hoạt động thi công. Việc bảo đảm nguồn cung vật tư, duy trì năng lực tài chính cho các nhà thầu cũng là bài toán cần được giải quyết kịp thời nhằm giữ vững tiến độ.

Trong các cuộc đi kiểm tra hiện trường và họp kiểm điểm tiến độ các dự án trọng điểm gần đây, các cấp lãnh đạo thành phố nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu các địa phương phải hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng, xem đây là yếu tố quyết định đối với thành công của các dự án hạ tầng chiến lược. Đồng thời, các chủ đầu tư, nhà thầu phải triển khai thi công ngay khi có mặt bằng sạch, tránh tình trạng chậm triển khai gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.

Nhìn từ những công trường rực sáng ánh đèn đêm trên cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo đến đại công trường Vành đai 4 trải dài qua ba tỉnh, thành phố, có thể thấy quyết tâm rất lớn của Hà Nội trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển hạ tầng chiến lược.

Mỗi mét đường được đắp nền, mỗi trụ cầu được dựng lên không chỉ là khối lượng xây lắp đơn thuần mà còn là những viên gạch nền móng cho một không gian phát triển mới. Khi các công trình hoàn thành, Hà Nội sẽ có thêm những trục kết nối hiện đại, mở rộng biên độ phát triển đô thị, tăng cường liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho cả Vùng Thủ đô trong nhiều thập niên tới.