Xây dựng chính sách dữ liệu tạo sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý công.
Xây dựng chính sách dữ liệu hành chính
Chính sách dữ liệu phục vụ giao dịch hành chính là câu chuyện cấp bách và có tính chiến lược trong bối cảnh phát triển nền hành chính số hiện nay. Hệ thống dữ liệu đồng bộ, toàn diện không chỉ giúp giảm thiểu tình trạng phân mảnh, mất an toàn thông tin mà còn xúc tác tạo sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý công.
Theo các chuyên gia, hệ thống dữ liệu hành chính cần tuân thủ những tiêu chí khắt khe đó là "đúng, đủ, sạch, sống và kết nối được" để đảm bảo dữ liệu chính xác, toàn diện, có khả năng cập nhật liên tục, có thể chia sẻ hiệu quả giữa các bộ phận, ngành nghề. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu như vậy không những làm cho thủ tục hành chính trực tuyến trở nên trơn tru hơn mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng nền hành chính thông minh, hướng đến người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai tại nhiều nơi còn cho thấy sự thiếu đồng bộ cơ sở dữ liệu trong các yếu tố như dữ liệu ngành nghề chuyên môn (đất đai, dân cư), xác thực người dùng, quy trình thủ tục và môi trường giao dịch. Sự phân mảnh dữ liệu gây ra khó khăn lớn trong thực hiện giao dịch, làm tăng chi phí thời gian cho người dân, cũng như rào cản trong công tác quản lý nhà nước.
Viện trưởng Viện nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông Nguyễn Quang Đồng nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của hệ thống dữ liệu lớn.
Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Quang Đồng - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) cho rằng, để khắc phục hạn chế trong thực tiễn triển khai, việc xây dựng một hệ thống dữ liệu lớn, toàn diện và đồng bộ là điều mà các địa phương cần hướng tới. Ngoài ra, nền tảng dữ liệu toàn diện còn là một trong những lợi thế cạnh tranh, giúp thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế số tại địa phương.
"Hệ thống dữ liệu lớn và thống nhất là nền tảng để thủ tục hành chính số có thể vận hành hiệu quả, tạo môi trường minh bạch, giảm chi phí và thời gian cho người dùng cũng như nhà quản lý" - ông Nguyễn Quang Đồng nhận định.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy vai trò rất lớn của công nghệ trong việc cập nhật và cung cấp dữ liệu thời gian thực, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai. Đây là minh chứng rõ nét cho tầm quan trọng của dữ liệu lớn trong quản lý hiện đại.
Đảm bảo an toàn dữ liệu và quyền riêng tư
Với quyết tâm xây dựng mô hình giao dịch hành chính hiện đại, Hà Nội và các phường trên địa bàn đã bước đầu triển khai nhiều giải pháp nhằm thống kê, tổng hợp, quản lý dữ liệu một cách chính xác, đồng bộ đồng thời đảm bảo an toàn và quyền riêng tư cho người dân.
Phường Cửa Nam là một trong những địa bàn điển hình về việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý hành chính. Theo Phó Chủ tịch UBND phường Trịnh Ngọc Trâm, công tác dữ liệu được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, nhất là sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính. Việc xây dựng nguồn dữ liệu chung cho toàn phường không chỉ giúp chuẩn hóa thông tin dân cư mà còn tạo nền tảng để số hóa các lĩnh vực khác.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại điểm phục vụ hành chính công phường Cửa Nam.
Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam chia sẻ: "Để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trước hết chúng tôi tổng hợp và thống kê toàn bộ nguồn dữ liệu trên địa bàn, từ đó số hóa và quản lý hiệu quả. Ngoài việc tổng hợp dữ liệu, phường cũng quan tâm đến việc bảo vệ thông tin cá nhân, đảm bảo quyền riêng tư và an toàn cho người dân trong các giao dịch hành chính".
"Hiện nay, nhiều thủ tục đã được số hóa, từ khai báo tạm trú đến quản lý đất đai, đăng ký kinh doanh. Việc này không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn tăng tính bảo mật khi dữ liệu được dùng chung theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống" và có thể dùng chung" - bà Trịnh Ngọc Trâm nói.
Bên cạnh đó, quá trình số hóa được thực hiện từng bước với sự hỗ trợ tư vấn chuyên sâu từ các chuyên gia nhằm đảm bảo nguồn dữ liệu chính xác và ngày càng hoàn thiện. Lãnh đạo phường Cửa Nam nhận định rằng dù việc xây dựng dữ liệu không phải là chuyện dễ dàng, nhưng phải làm sớm và triển khai liên tục.
Mặt khác, một hệ thống dữ liệu hành chính chuẩn mực và thủ tục hành chính minh bạch, chuẩn xác còn giúp phường thu hút đầu tư. Các doanh nghiệp đánh giá cao sự thuận tiện trong khai báo và xử lý hồ sơ thông qua phần mềm điện tử, đồng thời cảm thấy được bảo vệ quyền riêng tư trong các giao dịch kinh doanh. Đây là hướng đi phù hợp trong việc xây dựng chính quyền số thân thiện và hiện đại.
Với những bước tiến trên, Hà Nội, đặc biệt các đơn vị cơ sở như phường Cửa Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ sinh thái dữ liệu hành chính hiện đại, an toàn và minh bạch, góp phần không nhỏ vào sự phát triển chung của kinh tế số và bền vững.
Chính sách dữ liệu hành chính cần vừa toàn diện, đồng bộ theo tiêu chuẩn cao về chất lượng dữ liệu, vừa đảm bảo tuyệt đối về an toàn, quyền riêng tư của công dân. Việc xây dựng dữ liệu hành chính hiện đại không đơn thuần là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là yếu tố chiến lược cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong thời đại số.